Kiedy zaczynasz przygodę z drukiem 3D, prędzej czy później natrafisz na pytanie, jaki materiał wybrać. Na rynku jest ich mnóstwo, ale zdecydowana większość użytkowników drukarek 3D używa na swoich maszynach dwóch podstawowych tworzyw. Są to PLA i PETG. Oba materiały należą do dostępnych filamentów do codziennego użytku i cenowo praktycznie się od siebie nie różnią (ceny PETG zaczynają się już od 29 zł za kilogram). Różnice polegają jednak na ich właściwościach i na tym, jak się z nimi pracuje na drukarce.
Często pojawia się pytanie, który z tych materiałów jest lepszy. Odpowiedź jest prosta. Żaden nie jest uniwersalnie lepszy. Zależy to tylko od tego, czego dokładnie oczekujesz od gotowego wydruku i gdzie będziesz go używać.

Podstawowa charakterystyka materiałów
Zanim przejdziemy do szczegółowego porównania, warto krótko przedstawić oba materiały. Pomoże Ci to zrozumieć, dlaczego zachowują się tak, a nie inaczej.
PLA: Jasny wybór na początek
PLA to skrót od polilaktydu. Jest to materiał produkowany zazwyczaj ze skrobi kukurydzianej lub trzciny cukrowej. Należy do najbardziej rozpowszechnionych materiałów do druku 3D. Jeśli kupujesz pierwszą drukarkę, polecamy zacząć właśnie od niego. Drukuje się z niego najłatwiej ze wszystkich materiałów. Ma minimalny skurcz, więc nie wygina się na stole i nie wymaga zamkniętej komory druku. Wydruki z PLA mają precyzyjne detale, a powierzchnia bywa matowa lub błyszcząca w zależności od konkretnej marki i temperatury druku.
PETG: Uniwersalny do części funkcjonalnych
PETG to kopoliestr. Podstawą jest znany PET, z którego produkuje się plastikowe butelki, ale wzbogacony o glikol. Zapobiega on krystalizacji materiału podczas chłodzenia i ułatwia druk. PETG jest bardziej ciągliwy i odporny niż PLA. Stanowi odpowiedni kompromis między łatwym drukiem a odpornością mechaniczną. Jeśli potrzebujesz wydrukować część do garażu lub ogrodu, polecamy wybrać właśnie PETG.
Porównanie właściwości mechanicznych i fizycznych
Wartości teoretyczne to jedno, ale realne zastosowanie to drugie. Zobaczmy, jak materiały sprawdzają się w codziennej praktyce.
Wytrzymałość i elastyczność
PLA to bardzo twardy materiał. Jeśli obciążysz go statycznie, zniesie znaczne obciążenie. Jego wadą jest kruchość. Przy uderzeniu lub zgięciu powyżej pewnej granicy wydruk z PLA pęknie. PETG jest z kolei nieco bardziej miękki i elastyczny. Zanim pęknie, znacznie się wygnie. Lepiej więc znosi uderzenia i obciążenia dynamiczne. Jeśli drukujesz karabińczyk lub mechanizm zatrzaskowy, PETG jest lepszym wyborem.
Odporność termiczna
Odporność termiczna to główna słabość PLA. Materiał ten mięknie już w temperaturach około 60 °C. Jeśli wydrukujesz uchwyt na telefon z PLA i zostawisz go latem za szybą w samochodzie, wygnie się i zdeformuje. PETG wypada pod tym względem lepiej. Jego odporność termiczna waha się mniej więcej między 70 a 76 °C. Nie jest to materiał do druku części do silnika, ale standardowe letnie temperatury w samochodzie lub na słońcu zniesie bez problemów.
Odporność na promieniowanie UV i zastosowanie na zewnątrz
PLA na zewnątrz z czasem ulega degradacji. Promieniowanie słoneczne i wilgoć sprawiają, że staje się kruche i zaczyna się kruszyć. Trwa to wprawdzie od kilku miesięcy do lat, ale do stałego użytku na zewnątrz nie jest odpowiednie. PETG z kolei świetnie opiera się promieniowaniu UV, wilgoci i powszechnym chemikaliom. Do projektów zewnętrznych, takich jak obudowy na czujniki czy części do stacji pogodowej, PETG jest idealne.
Kontakt z żywnością
Często pojawiają się pytania, czy z tych materiałów można drukować naczynia. Sam plastik może być bezpieczny dla zdrowia, ale problem tkwi w technologii druku 3D. Między warstwami powstają mikroskopijne szczeliny. W tych rowkach zatrzymują się resztki jedzenia i mnożą się bakterie. Zwykłym myciem nie da się ich usunąć. Jeśli drukujesz foremki do ciastek, polecamy użyć ich tylko kilka razy, a następnie wyrzucić. Do długotrwałego kontaktu z żywnością konieczne jest pokrycie wydruku specjalną żywicą epoksydową z atestem.
PLA i PETG w skrócie
Względna ocena od 1 do 5 (wyższa = lepsza) według typowych wartości i naszych doświadczeń z druku.
PLA mięknie w okolicach 60 °C, PETG mniej więcej przy 70 do 76 °C. Ocena jest orientacyjna, zależy od konkretnej marki i ustawień.
Jak przebiega druk
Właściwości druku najbardziej dzielą oba materiały. PLA wybaczy Ci wiele błędów, PETG wymaga więcej uwagi i dokładniejszego ustawienia drukarki.
Temperatury druku i ustawienia
W przypadku PLA polecamy ustawić temperaturę dyszy na 190 do 220 °C. Stół może pozostać zimny, podgrzewanie nie jest konieczne. Jeśli masz podgrzewany stół, ustaw najwyżej 60 °C dla poprawy przyczepności. Nie jest potrzebna żadna komora na drukarkę, a chłodzenie wydruku musi działać na 100 procent. Materiał musi szybko zastygnąć, aby zachować detale.
PETG wymaga więcej ciepła. Dyszę ustawia się na 220 do 250 °C, a stół na 70 do 85 °C. Zamknięta komora nie jest konieczna. Chłodzenie wydruku w przypadku PETG często obniża się do 30 do 50 procent, aby warstwy lepiej się połączyły. Jeśli drukujesz małe detale lub zwisy, chłodzenie można zwiększyć.
| Właściwość | PLA | PETG |
|---|---|---|
| Temperatura dyszy | 190 do 220 °C | 220 do 250 °C |
| Temperatura stołu | 0 do 60 °C | 70 do 85 °C |
| Chłodzenie wydruku | 100 procent | Mniej, zazwyczaj 30 do 50 procent |
| Odporność termiczna | Mięknie w okolicach 60 °C | Około 70 do 76 °C |
| Trudność druku | Bardzo łatwa | Średnia |
Przyczepność do stołu
PLA przylega do stołu bardzo dobrze. Wystarczy czysta płyta i wydruk się trzyma. W przypadku PETG sytuacja jest bardziej skomplikowana. Materiał ten ma tendencję do trzymania się gładkiej płyty PEI zbyt mocno. Jeśli drukujesz bezpośrednio na gładkiej powierzchni, może dojść do wyrwania kawałka powierzchni stołu podczas zdejmowania wydruku. Do PETG polecamy zawsze używać teksturowanej płyty, ewentualnie na gładką płytę nanieść cienką warstwę kleju w sztyfcie jako warstwę separacyjną.
Stringing i wilgoć
PETG ma większą tendencję do tworzenia cienkich nitek podczas przejazdów dyszy. Zjawisko to nazywa się stringing. Pomaga wolniejsza retrakcja, a przede wszystkim suchy filament. PETG jest bardziej higroskopijne niż PLA. Oznacza to, że pochłania wilgoć z powietrza. Jeśli szpula podczas druku strzela, bąbelkuje lub ekstremalnie nitkuje, materiał wchłonął wilgoć.
Suszenie to podstawa sukcesu. Do suszenia polecamy używać suszarki do filamentu lub suszarki do żywności. Użycie piekarnika jest ryzykowne ze względu na wahania temperatur i może spowodować deformację szpuli. PLA suszymy w 45 °C przez 4 do 6 godzin, jeśli podczas druku strzela. PETG suszymy w 65 °C przez 4 do 6 godzin. Po wysuszeniu polecamy przechowywać szpule w zamkniętym pojemniku z żelem krzemionkowym.
Kiedy wybrać PLA, a kiedy PETG
Dla przejrzystości przygotowaliśmy dwie listy, które podpowiedzą Ci, jaki materiał wybrać.
Wybierz PLA, kiedy:
- Jesteś początkujący i chcesz bezproblemowego druku.
- Drukujesz figurki, statuetki lub modele z wieloma detalami.
- Potrzebujesz ostrych krawędzi i doskonałej powierzchni.
- Wydruk będzie tylko wewnątrz i nie będzie narażony na ciepło powyżej 60 °C.
- Drukujesz ogromne modele, gdzie grozi podwijanie rogów.
- Chcesz materiału, który łatwo się szlifuje i maluje.
Wybierz PETG, kiedy:
- Potrzebujesz mechanicznie odpornej części, która zniesie uderzenia.
- Drukujesz rzeczy do ogrodu lub do użytku na zewnątrz.
- Wydruk musi wytrzymać letnie temperatury w samochodzie.
- Potrzebujesz umiarkowanej elastyczności materiału.
- Drukujesz części funkcjonalne, takie jak uchwyty, zaciski lub osłony.
- Nie przeszkadza Ci modyfikacja ustawień retrakcji.
Często zadawane pytania (FAQ)
Czy druk z tych materiałów jest bezpieczny?
Podczas standardowego druku tak. Oba materiały uwalniają znacznie mniej szkodliwych substancji niż ABS czy ASA. Mimo to polecamy regularnie wietrzyć pomieszczenie z drukarką. Więcej informacji znajdziesz w naszym artykule o oparach z druku 3D.
Czy można łączyć PLA i PETG w jednym druku?
Materiały te nie łączą się ze sobą. Można to wykorzystać podczas druku z wielu materiałów, gdzie jeden plastik użyjesz jako podpory dla drugiego. Podpory można wtedy bardzo łatwo usunąć.
Dlaczego PETG nie trzyma się stołu?
Najczęstszą przyczyną jest niedostatecznie odtłuszczony stół lub zbyt duża odległość dyszy od stołu. Upewnij się, że masz poprawnie ustawiony Z offset, a stół jest czysty. Nie zapomnij o warstwie separacyjnej przy gładkich płytach.
Czy PLA można używać na zewnątrz?
Krótkotrwale tak. Jeśli jednak wydrukujesz z PLA karmnik dla ptaków i zostawisz go na deszczu i słońcu, prawdopodobnie szybko stanie się kruchy i się rozpadnie. Do użytku na zewnątrz polecamy zawsze wybrać PETG.
Jak rozpoznać, że filament jest wilgotny?
Wilgotny filament podczas przechodzenia przez gorącą dyszę strzela lub syczy. Woda w nim zmienia się w parę. Rezultatem jest wyboista powierzchnia wydruku, dziury w ścianach i silny stringing. W takim przypadku pomoże tylko wysuszenie materiału.