Suszenie filamentu: jak rozpoznać wilgotny plastik i jak go uratować

Podczas druku 3D prędzej czy później natrafisz na problem z wilgocią. Tworzywa sztuczne używane do druku 3D są naturalnie higroskopijne. Oznacza to, że pochłaniają wilgoć z powietrza. Czasami trwa to tygodnie, w przypadku niektórych materiałów wystarczy kilka godzin na stole. Pokażemy Ci, jak poradzić sobie z tym problemem i zapobiec zniszczonym wydrukom.

Dlaczego filament absorbuje wilgoć

Podstawową cechą większości termoplastów jest ich zdolność do wiązania cząsteczek wody z otaczającego powietrza. Nie jest to wada produkcyjna, ale właściwość fizyczna. Różne tworzywa mają różny stopień higroskopijności. Podczas gdy zwykłe PLA wytrzyma na Twoim stole w dobrym stanie stosunkowo długo, materiały techniczne bardzo szybko wchłaniają wodę. Gdy woda dostanie się do struktury żyłki, czeka na moment przejścia przez gorącą dyszę. Tam gwałtownie się nagrzewa, zamienia w parę i powoduje problemy.

Jak rozpoznać wilgotny filament

Objawy zawilgoconego filamentu są dość jasne. Pierwszym i najczęstszym znakiem jest trzaskanie i syczenie podczas drukowania. Słychać dźwięk przypominający smażenie. Woda zamknięta w plastiku zamienia się w dyszy w parę, uchodzi na zewnątrz i tworzy mikroskopijne eksplozje. Efektem są pęcherzyki na powierzchni wydruku. Powierzchnia staje się szorstka, matowa i pełna drobnych kraterów.

Kolejnym typowym objawem jest nadmierne nitkowanie. Ciągnięcie cienkich nitek podczas przejazdów dyszy dotyka głównie PETG i TPU. Wilgotny materiał płynie z dyszy inaczej i trudniej go kontrolować za pomocą retrakcji. W przypadku PLA wilgoć objawia się w jeszcze jeden specyficzny sposób. Żyłka staje się niezwykle krucha. Jeśli Twoje PLA pęka już podczas wprowadzania do ekstrudera lub łamie się samo z siebie na szpuli, jest pełne wilgoci.

Tabela temperatur i czasów suszenia

Każdy materiał wymaga innej temperatury suszenia. Jeśli ustawisz zbyt niską, woda nie odparuje. Jeśli ustawisz zbyt wysoką, szpula stopi się w jedną całość. Oto wartości, które polecamy i sami testujemy na naszych własnych drukarkach.

MateriałTemperatura suszeniaCzas suszenia
PLA45 °C4 do 6 godzin (jeśli pęka)
PLA+45 °CZazwyczaj 4 do 6 godzin
PETG65 °C4 do 6 godzin
PCTG65 °C4 do 6 godzin
ABS i ASA80 °COkoło 4 godzin
TPU50 do 55 °C4 do 8 godzin
Nylon PA1270 °C8 godzin (przed każdym drukiem)

Temperatura suszenia według materiału

Temperatura i czas, które polecamy i stosujemy na naszych drukarkach.

PLA
45 °C · 4 do 6 h
PLA+
45 °C · 4 do 6 h
TPU
50 do 55 °C · 4 do 8 h
PETG
65 °C · 4 do 6 h
PCTG
65 °C · 4 do 6 h
PA12
70 °C · 8 h
ABS, ASA
80 °C · około 4 h
0 °C30 °C60 °C90 °C

Nigdy nie susz powyżej temperatury, w której materiał mięknie. Szpula mogłaby się zdeformować.

Jak prawidłowo suszyć

Najlepszym wyborem jest specjalistyczna suszarka do filamentu. Utrzymuje stabilną temperaturę, ma timer i często wentylator, który odprowadza wilgotne powietrze na zewnątrz. Kolejną dobrą i tańszą alternatywą jest suszarka do grzybów i owoców. Wystarczy wyciąć środki tacek tak, aby zmieściła się cała szpula. Działa to całkowicie niezawodnie.

Często pojawiają się pytania o suszenie w piekarniku. Piekarnik stanowi ogromne ryzyko i nie polecamy go. Większość domowych piekarników ma ogromne wahania temperatury. Ustawisz 50 stopni, ale grzałka może na chwilę rozgrzać wnętrze do 80 stopni, zanim termostat zareaguje. Efektem jest zdeformowana szpula i stopiony plastik, który możesz od razu wyrzucić.

Suszarka do filamentu eSUN eBOX Lite
Suszarka eSUN eBOX Lite. Wysuszysz w niej filament i od razu z niej drukujesz.

Przechowywanie po wysuszeniu

Gdy już wysuszysz szpulę, musisz ją odpowiednio przechowywać. Jeśli zostawisz ją na stole, wkrótce znów wchłonie wilgoć. Polecamy zamykane plastikowe pojemniki z gumową uszczelką. Na dno wystarczy wsypać żel krzemionkowy, który pochłania resztkową wilgoć z powietrza wewnątrz pojemnika. To tanie i bardzo skuteczne rozwiązanie.

Dla bardzo wrażliwych materiałów, takich jak Nylon PA12, zwykłe przechowywanie nie wystarczy. Ten materiał wchłania wilgoć tak szybko, że zepsułby się już podczas dłuższego drukowania. Dlatego konieczne jest drukowanie go bezpośrednio z suszarki lub z tak zwanego dry boxu, który chroni filament przez całą drogę do ekstrudera.

Często zadawane pytania (FAQ)

1. Czy nowa, zapakowana próżniowo szpula jest zawsze sucha?

Nie. Producenci często chłodzą żyłkę podczas produkcji w kąpieli wodnej. Jeśli przed zapakowaniem do worka próżniowego nie wysuszą jej wystarczająco, rozpakujesz mokry filament. Zdarza się to nawet w przypadku marek premium.

2. Czy da się drukować z wilgotnego PLA?

Czasami tak, ale jakość powierzchni będzie gorsza, a element bardziej kruchy. Jeśli żyłka pęka i tworzy pęcherzyki, lepiej ją wysuszyć. Zaoszczędzisz sobie zepsutego wydruku.

3. Jak długo wytrzyma żel krzemionkowy w pojemniku?

Zależy to od tego, jak często otwierasz pojemnik i jaka jest wilgotność w pomieszczeniu. Zazwyczaj wytrzymuje kilka miesięcy. Polecamy używanie żelu krzemionkowego ze wskaźnikiem wilgotności. Gdy zmieni kolor, możesz go wysuszyć i użyć ponownie.

4. Czy można suszyć filament na podgrzewanym stole drukarki?

Da się to zrobić. Kładziesz szpulę na stole, ustawiasz odpowiednią temperaturę i przykrywasz ją kartonowym pudełkiem, w którym robisz kilka dziurek do odprowadzania wilgoci. Jest to jednak raczej rozwiązanie awaryjne, jeśli nie masz suszarki.

5. Czy trzaskanie w dyszy zawsze oznacza wilgoć?

Zazwyczaj tak. Czasami jednak może to być źle ustawiona retrakcja, gdy do dyszy dostaje się powietrze, lub zbyt wysoka temperatura druku, przy której materiał zaczyna się gotować. Jeśli jednak widzisz również pęcherzyki na powierzchni i nadmierne nitkowanie, to wyraźna oznaka wilgoci.